Ergonomiczne stanowisko pracy z komputerem

Przemysław Kocięcki
Ergonomiczne stanowisko pracy z komputerem

Ergonomia jest istotną, choć przez wielu pomijaną kwestią podczas pracy z komputerem. Pracując niezgodnie z zasadami ergonomii narażamy się na szereg dolegliwości i kłopotów zdrowotnych. Niektóre problemy ujawnią się dopiero po kilkunastu latach nieergonomicznej pracy, dlatego tak łatwo nam ignorować wszelkie zalecenia specjalistów. W dzisiejszym artykule opiszemy kilka wskazówek, które pozwolą Wam korzystać z komputerów osobistych i laptopów w bezpieczny sposób. Stosując się do porad zawartych w dalszej części wpisu możecie zminimalizować negatywne skutki długotrwałej pracy z komputerami.

Czym jest ergonomia?

Ergonomia to nauka zajmująca się taką organizacją miejsca pracy, by pracownik był w jak najmniejszym stopniu narażony na uszczerbki zdrowotne spowodowane wykonywaną pracą, a jednocześnie praca była wykonywana w możliwie najbardziej wydajny sposób. Nie jest to zatem nauka zarezerwowana dla optymalizacji stanowisk komputerowych, choć to właśnie w tym kontekście jest najczęściej kojarzona.

Mogłoby się wydawać, że praca z komputerem należy do całkowicie bezpiecznych. Nie grozi nam przecież spadający gruz czy wybuch kwasu prosto w oczy, nie musimy nosić kasków i okularów ochronnych. Niestety, to tylko jedna strona medalu, bo użytkownicy komputerów także są narażeni na pewne niebezpieczeństwa. W grę wchodzą głównie problemy ze wzrokiem, kręgosłupem i układem krążenia. Stosując się do zasad ergonomii możemy ograniczyć do minimum negatywny wpływ pracy z komputerami na nasze zdrowie.

Zagrożenia związane z pracą przy komputerze

Wielogodzinna praca na komputerze sprzyja powstawaniu problemów zdrowotnych, dotyczących głównie (choć nie ograniczających się do) wzroku, kręgosłupa i układu krążenia. Schorzenia mogą być zarówno krótko-, jak i długotrwałe.

Problem 1: Zespół cieśni nadgarstka

Najpopularniejszym schorzeniem dotykającym osoby pracujące przez długi czas na komputerze jest zespół cieśni nadgarstka, czyli porażenie nerwu pośrodkowego. Schorzenie spowodowane jest w tym wypadku specyficznym układem palców, jakiego wymaga od nas myszka i klawiatura do ich obsługi, w połączeniu z brakiem odpowiedniego podparcia nadgarstków. Dolegliwość objawia się mrowieniem, drętwieniem i budzącym nas w nocy bólem stawu łokciowego i palców dłoni. Pojawiają się problemy z zaciśnięciem pięści i utrzymaniem w ręce kubka czy długopisu. Bagatelizowanie pierwszych objawów i dalsze nadwyrężanie ręki może prowadzić do konieczności odbycia nawet kilkumiesięcznej rehabilitacji, a w ostateczności - do operacji.

W niektórych krajach szacuje się, że zespół cieśni nadgarstka jest dziś powodem nawet 8% zwolnień lekarskich wśród pracowników biurowych, podczas gdy jeszcze kilkadziesiąt lat temu schorzenie występowało jedynie sporadycznie. Kobiety częściej padają ofiarą schorzenia.

Problem 2: Uszkodzenia wzroku

Choć wbrew powszechnym przekonaniom monitory komputerów nie emitują żadnego szkodliwego dla oczu promieniowania, nie oznacza to, że nasz wzrok jest bezpieczny. Schorzenia wzroku związane z wielogodzinną pracą na komputerze wynikają ze stosunkowo niewielkiej odległości między ekranem a naszymi oczami - takie same schorzenia wystąpiłyby także przy regularnym, wielogodzinnym czytaniu książek.

Mięsień rzęskowy odpowiedzialny za regulację ostrości wzroku rozluźniając się pozwala wyraźnie widzieć obiekty odległe, natomiast kurcząc się - obiekty bliskie. Patrząc przez długi czas na oddalony o zaledwie kilkadziesiąt centymetrów monitor sprawiamy, że mięsień rzęskowy pozostaje w stałym napięciu, co może sprzyjać powstaniu krótkowzroczności - zwłaszcza u dzieci i młodzieży, u której młody wzrok nie jest jeszcze w pełni rozwinięty.

Długotrwała praca na komputerze może też powodować pieczenie i zmęczenie oczu, bóle głowy i rozmycie obrazu - na szczęście zwykle po przerwaniu pracy dolegliwości te szybko ustępują.

Problem 3: Zaburzenia krążenia

Zaburzenie krążenia to problem dotykający każdego, kto nie dostarcza swojemu organizmowi odpowiedniej dawki ruchu. Zastyganie przed komputerem na cały dzień w jednej pozycji sprzyja powstawaniu chorób związanych z krążeniem. W efekcie możemy mieć do czynienia z ciężkimi nogami, żylakami oraz długofalowo - w połączeniu z niezdrową dietą i niewielką ilością ruchu ogólnie - z miażdżycą.

Problem 4: Uszkodzenie kręgosłupa

Jeśli regularnie, przez długi czas siedzimy w nieergonomicznej pozycji, narażamy się na poważne schorzenia kręgosłupa, które mogą zacząć dawać o sobie znać nawet po kilkunastu latach. Pierwszą oznaką problemu są dokuczliwe bóle karku i/lub odcinka lędźwiowego. Ignorowanie problemu może prowadzić do skoliozy i dyskopatii prowadzącej do choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Jeśli wciąż będziemy pracować w nieodpowiedniej pozycji, z czasem pojawią się bóle promieniujące do praktycznie każdej części ciała, a jedyną opcją ratunku pozostanie operacja.

To oczywiście tylko część schorzeń, jakie mogą dotknąć nas z powodu wielogodzinnej pracy na nieergonomicznym stanowisku komputerowym. Wśród pozostałych można też wymienić hemoroidy, przewlekły ból szyi, zawroty głowy czy zaparcia. Co robić, by ustrzec się przed przykrymi dolegliwościami?

Przerwy w pracy z komputerem i gimnastyka

Większość negatywnych skutków długotrwałej pracy na komputerze można zredukować do minimum poprzez samo wykonywanie regularnych przerw. Wystarczy co godzinę wstać na kilka minut od biurka, "rozprostować kości" i chwilę się pogimnastykować - mogą to być skłony, przysiady, stawanie na palcach. W ten sposób poprawimy krążenie i rozluźnimy mięśnie. Dotatkowo warto wyjrzeć przez okno i popatrzeć na odległe obiekty, co pozwoli odpocząć mięśniom rzęskowym.

Sposób siedzenia ma znaczenie

Zachowanie poprawnej postawy na krześle podczas pracy pozwoli ustrzec się przed krótko- i długotrwałymi dolegliwościami związanymi z kręgosłupem. Krzesło powinno być obowiązkowo wyposażone w regulację wysokości i oparcie pleców. Powinno być też ustawione w taki sposób, by podczas siedzenia nasze nogi były zgięte w kolanach pod kątem 90 stopni, a stopy mogły przylegać do podłogi całą swoją powierzchnią. Dodatkowo powinno pozwalać na komfortową pracę w wyprostowanej pozycji - nie powinniśmy garbić się i nachylać do monitora, bo może to prowadzić do bolesnego nadwyrężenia szyi, a także - w dłuższej perspektywie - do skrzywienia kręgosłupa. Nasze dłonie powinny swobodnie leżeć na peryferiach komputera, tworząc w łokciu zgięcie pod kątem prostym (tak jak nogi). Warto podłożyć sobie poduszkę między oparciem krzesła, a odcinkiem lędźwiowym pleców - kręgosłup będzie nam wdzięczny. Podczas wielogodzinnego siedzenia przy biurku należy unikać zakładania nogi na nogę.

Popularnością cieszą się specjalne fotele przeznaczone dla graczy (co sugeruje ich ciekawy design), choć z powodzeniem mogą ich używać wszyscy pracujący przez długi czas za biurkiem. To spory koszt, ale nie powinniśmy oszczędzać na naszym zdrowiu - taki fotel pozwoli komfortowo pracować w jednej pozycji i uchroni nas przed schorzeniami.

Ergonomiczne podkładki pod nadgarstki

Problemy z nadgarstkami wynikają głównie z braku odpowiedniego oparcia - dłonie często trzymamy w powietrzu, co powoduje dodatkowe przemęczenie mięśni i ucisk nerwów. Korzystanie z ergonomicznych podkładek pod nadgarstki uchroni nas przed zespołem cieśni nadgarstka i innymi dolegliwościami związanymi z bólem palców i rąk. Pomóc mogą także specjalne, ergonomiczne klawiatury, posiadające specjalnie wyprofilowany układ klawiszy.

Blog Comments powered by Disqus.